تماسى در به دو امر ، دشوار و صعب بوده است . تصور اينكه بشر ، بخواهد قول و سخن خدا را دريافت كند در حالى كه هنوز طبعى بشرى دارد ، جز اين نتيجه‌اى نخواهد داد كه با دشوارى روبرو است . اولين آيات رسول را چنين به عكس العمل واداشت تا از همسرش بخواهد او را بپوشاند ؛ خداوند از او خواست تا بر خيزد و خود را آماده يك رسالت سنگين كند : « اى جامه برخود پيچيده ؛ شب را زنده بدار ، مگر اندكى را ، نيمه‌اى از آن را ، يا اندكى از نيمه كم كن ، يا اندكى بر نيمه بيفزاى و قرآن را شمرده و روشن بخوان ، ما به تو سخنى دشوار را القا خواهيم كرد . » « 1 » اين ثقل وحى را محدثان نيز ضمن رواياتى از شاهدان حكايت كرده‌اند « 2 » و گفته‌اند كه اين آيات در لحظه‌اى كه رسول خود را در رواندازى پيچيده بود نازل شد : يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ، قُمْ فَأَنْذِرْ ، وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ ، اى جامه در سر كشيده ، برخيز و بيم ده و پروردگارت را تكبير گوى ، و جامه‌ات را پاكيزه‌دار و از پليدى دورى گزين » . « 3 » از آيات نخست سورهء مزّمل چنين بر مىآيد كه ، پيش از آن مقدارى از قرآن نازل شده كه رسول نيمى از شب يا اندكى كمتر از نيم را به تلاوت آن بپردازد ؛ بنابراين نبايد آن آيات بلافاصله پس از نزول آيات نخست سورهء علق نازل شده باشد . « 4 » دربارهء آيات نخست سورهء مدثر نيز بايد گفت كه در همان آغاز خداوند رسالت انذار را بر دوش رسول خود مىنهد . اگر اين سخن درست باشد كه رسالت متأخر از نبوت بوده ، اين آيات نبايد در همان آغاز نازل شده باشد . محتمل است كه بپذيريم رسالت همدوش نبوت در همان آغاز مطرح شده ، جز آن كه سياست عملى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى عدم ايجاد حساسيت در مشركين ، چنين ايجاب مىكرده تا آرام آرام قدم بردارد . « 5 » روايت ديگر نزول

--> ( 1 ) . مزمل ، 5 - 1 ( 2 ) . سبل الهدى والرشاد ، ج 2 ، ص 343 ؛ طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 197 ؛ مسنداحمد ، ج 6 ، صص 458 - 455 ؛ مجمع البيان ، ج 10 ، ص 378 ( در آنجا معانى مختلفى براى ثقيل گفته شده است ) . ( 3 ) . مدثر ، 6 - 1 ( 4 ) . سبل الهدى الرشاد ، ج 2 ، ص 366 ( 5 ) . دكتر جواد على بر اين باور است كه كلمهء رسول در سوره مزمل - كه از سوره‌هايى است كه در اولين ادوار نزول وحى ، نازل شده - آمده اما كلمهء « نبى » در سوره‌هاى نخستين نيامده ؛ بنابراين اين تصور كه نبى در مفهوم ، خاص‌تر از مفهوم رسول باشد نادرست است . او اين خاص بودن را در فرهنگ يهود مىداند اما در اسلام نبى معنايش وسيعتر از چيزى است كه در فرهنگ يهود آمده است ؛ نك : تاريخ العرب فى الاسلام ، ص 157